|
шәйих усәймийн дегән ким?
нәсиби:
у имам , әлламә, фәқиһ әбу абдулла муһәммәд ибн салиһ ибн усәймийн
әлмуқбил әлвуһәйби әттәмиймий.
һаяти:
әлламә әбу абдуллаһ сәуди әрәбистанниң қәсим раюниға қарашлиқ унәйзә
шәһридә һиҗрийә 1347- йили, рамизан ейиниң 27- күни дин вә диянәттә
һәммигә тонушлуқ бир аилидә дуняға кәлгән.
шәйих әбу абдуллаһ өзиниң ана
тәрәп чоң дадиси шәйх абдурраһман ибин суләйман ал дамиғда тәлим алған.
униңда қуранни ядлиған вә хәт йезиш, һесап,әдәбият - сәнәт елимлириниму
үгәнгән.
аллаһ шәйхқа һушярлиқ вә илим
елиш қизғинлиқи ата қилған. шәйх абдурраһман әлссәдий башлиқ нурғун
алимларниң һозурида дәрс оқуған. шәйх ибн усәймин риядтин башқа җайларға
илим тәһсил қилиш үчүн сәпәр қилмиған. униң риядқа килип оқуши һеҗрийә
1372- йили илмий инистотлар ечилғандин кейин тоғра килиду.
у һеҗрийә 1421- йили 15-
шәввал ( миладийә 2001- йили 1- айниң 10- күни, намаз шамдин кейин җиддә
шәһридә вапат болди. 1- айниң 11- күни(чаршәнбә) әсир намизида мәккә
мукәррәмәдә намизи чүшүрүлди.
илмий һаяти:
устази абдурраһман әссәди
вапат қилғандин кейин, шәйх муһәммәд ибн салиһ әлусәймин устазиниң
җамиол кәбир дәп аталған мәсҗидигә имамлиққа тәйинләнгән, шуниңдин
башлап устазиниң орнида дәрс өтүшни башливәткән.у йезиқчилиқ ишлирини
пәқәт һеҗрийә 1382- йили тунҗи қетим " фтч рб албрйә бтлхйп алчмойә"
намлиқ китаби арқилиқ башлиған. ( бу ибни тәймиййәниң алчмойә фй алиқйдә
дегән китабиниң қисқартилмиси иди)
шәйх риядтики шараитидин пайдилинип, абдуләзиз ибин базда сәһиһул бухари,
ибин тәймиййәниң рисалилири вә бир қисим фиқһий китабларни оқуған.
униң үстазлири:
әлламә ибн базниң устази
абдурраһман ибн насир әссәди
шәйх муһәммәд әләмийн
әшшәнқийти
шәйх әлий ибн һәмәд әссалиһи
шәйх муһәммәд ибн абдуләзиз
әлмутәввә
шәйх абдурраһман ибн әлий
әвдан
шәйх абдуррһман ибн сулайман
ал дамиғ
шәрий мәсилиләрдә тутқан йоли:
у өзиниң шәрий мәсилиләрдики мәйданиниң устази абдурраһман ибн сәдиниң
тутқан йоли бойичә икәнликини бир нәччә қетим тәкитлигән. абдурраһман
ибн сәдиниң тутқан йоли әрәб йерим арилидики көпинчә өлималар тутқан
йолға охшимайтти. шахчә ( фәрий ) мәсилиләрдә һәнбәлий мәзһибиниң фиқһий
әһкамлириға тайинип (задул мустәқни намлиқ китабни асас қилип) торуп
һөкүм чиқиратти. абдурраһман ибн сәди нурғун мәсилиләрдә һәнбәлий
мәзһибини асас қилмайдиғанлиқи билән һәммигә мәшһур иди.
шәйх сәди көпинчә шәйхул ислам
ибн тәймиййә вә униң шагирти ибнул қәйюмниң көз қарашлирини һәнбәлий
мәзһибиниң үстигә қуятти. униңда муәййән мәзһәбкә бағлинип қелиш
қатмаллиқи йоқ иди. униң һәқиқәт қәйәрдә болса, шу йәрдин елиш роһий
шагирти ибн усәймйнгә йөткәлгән иди.
шәйх усәймийнниң илмий
әмгәклири 50 парчидин ашқан. аллаһ униң шу хизмәтлиригә өз дәргаһидин
катта әҗир ата қилғай!
а. қарлуқи
мәшһур шәхсләр сәһипсигә
қайтиш >> |